ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ημ/νία 12/07/2011

Διαδικασίες Ίδρυσης Νέας Επιχείρησης
Διαδικασίες Ίδρυσης Νέας Επιχείρησης

Αν και τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει στη χώρα μας αρκετά θετικά βήματα για την απλοποίηση της διαδικασίας ίδρυσης μιας νέας επιχείρησης, παραμένει ως και σήμερα μια χρονοβόρα και ακριβή διαδικασία.
Η διαδικασία ίδρυσης μιας νέας επιχείρησης απαιτεί ορισμένα στοιχειώδη βήματα τα οποία ο νέος επιχειρηματίας οφείλει να τα γνωρίζει, ώστε να αποφύγει χάσιμο χρόνου και χρήματος. Τα κυριότερα από αυτά παρουσιάζονται στο παρακάτω κείμενο:

BHMA 1o

Ο ΧΩΡΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να προσδιοριστεί και εξασφαλιστεί είναι ο χώρος εγκατάστασης της επιχείρησης. Για αυτό το λόγο είναι απαραίτητο να έχει αποφασιστεί η περιοχή στην οποία θα βρίσκεται, το μέγεθος του σε τ.μ., αν είναι εύκολα προσβάσιμος από τους πελάτες , αν υπάρχουν χώροι στάθμευσης κ.α.

BHMA 2o

ΕΠΙΛΟΓΗ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΡΦΗΣ
Η επιλογή της νομικής μορφής της επιχείρησης (Ατομική, ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ, ΑΕ) είναι πολύ σημαντική και απαιτείται η συνδρομή ειδικού νομικού και οικονομικού συμβούλου. Στην περίπτωση της ατομικής επιχείρησης δεν απαιτούνται ιδιαίτερες νομικές διαδικασίες ίδρυσης. Για τις υπόλοιπες ισχύουν τα εξής:
ΟΕ και ΕΕ. Κατάθεση του καταστατικού στο Πρωτοδικείο.
ΕΠΕ. Δημοσίευση του καταστατικού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και στον τοπικό τύπο.
ΑΕ. Κατάθεση του καταστατικού τους στον κατά τόπους Νομάρχη ή στην Διεύθυνση Εμπορίου και Ανωνύμων Εταιριών των Νομαρχιών. Εν συνεχεία, εγγραφή στα μητρώα ΑΕ και δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως περίληψη του καταστατικού.

BHMA 3o

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ ΕΠΙΜΕΛΗTΗΡΙΟ
Βάση νόμου (Ν.2081/92) στις περισσότερες περιπτώσεις ίδρυσης επιχειρήσεων είναι υποχρεωτική η εγγραφή στο οικείο Επιμελητήριο (Βιοτεχνικό, Εμπορικό-Βιομηχανικό και Επαγγελματικό), το οποίο προσδιορίζεται ανάλογα με το είδος της δραστηριότητας και το μέγεθος της επιχείρησης. Στο Επιμελητήριο γίνεται αναγγελία έναρξης, προεγγραφή και εκδίδεται βεβαίωση δικαιώματος χρήσης επωνυμίας και κατοχύρωσης διακριτικού τίτλου της επιχείρησης. Ο χρόνος που απαιτείται για την οριστική εγγραφή στο οικείο Επιμελητήριο είναι:
Έως 2 μήνες από την έναρξη των εργασιών για τις Ατομικές Επιχειρήσεις και
Έως 2 μήνες από την σύσταση τους για τα Νομικά Πρόσωπα.

BHMA 4o

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΦΟΡΕΑ
Η εγγραφή σε Ασφαλιστικό Φορέα σύμφωνα με το Ν2084/92 είναι υποχρεωτική για όλα τα φυσικά πρόσωπα και τα μέλη Νομικών Προσώπων, που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους και δραστηριοποιούνται σε πόλη άνω των 2.000 κατοίκων. Ο μεγαλύτερος αριθμός των νέων επιχειρηματιών εγγράφεται κατά κύριο λόγο, στα κατά τόπους Tαμεία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Ελλάδας (TΕΒΕ), τα Tαμεία Εμπόρων (TΑΕ) και σε ειδικές περιπτώσεις σε άλλα ταμεία όπως είναι το TΣΜΕΔΕ, TΣΑY και το ΙΚΑ. Πληροφορίες δίδονται στον οικείο ασφαλιστικό φορέα για την αίτηση εγγραφής και τα συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά.

BHMA 5o

ΑΔΕΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Σε περίπτωση που μια επιχείρηση δραστηριοποιείται στον μεταποιητικό τομέα υποχρεούται βάσει του Π.Δ. 84/84 και του Ν. 2516/97 σε έκδοση Τεχνικής Άδειας Εγκατάστασης η οποία στην συνέχεια αντικαθίσταται από την Τεχνική Άδεια Λειτουργίας. Ειδικότερα, η Άδεια Εγκατάστασης εκδίδεται για το χρονικό διάστημα που διαρκούν οι εργασίες εγκατάστασης της επιχείρησης (2-6 μήνες ή 2 χρόνια όταν υπάρχουν κτιριακά). Εφόσον ολοκληρωθούν οι εργασίες εγκατάστασης εκδίδεται η Άδεια Λειτουργίας που αντικαθιστά την Άδεια Εγκατάστασης και έχει διάρκεια αορίστου χρόνου.
Οι Διευθύνσεις Βιομηχανίας των κατά τόπους Νομαρχιών είναι αρμόδιες για την πληροφόρηση των υπόχρεων ή μη κατηγοριών και για την έκδοση των αδειών. Παράλληλα, παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τα απαραίτητα δικαιολογητικά που θα πρέπει να συνυποβληθούν με την αίτηση.

BHMA 6o

ΑΔΕΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑTΟΣ - ΕΙΔΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΛΕΙTΟΥΡΓΙΑΣ
Εκτός από τις Άδειες Εγκατάστασης και Λειτουργίας που αναφέρθηκαν προηγουμένως, για ορισμένες κατηγορίες επαγγελμάτων είναι απαραίτητη για την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας και η έκδοση Άδειας Ασκήσεως Επαγγέλματος. Παραδείγματα τέτοιων κατηγοριών είναι: Επαγγέλματα σχετικά με ηλεκτρικές συσκευές και εγκαταστάσεις, αυτοκίνητα, μοτοποδήλατα, αεροσκάφη
Υδραυλικά, κλιματιστικά, ηλιακοί θερμοσίφωνες
Κουρείς-κομμωτές, οπτικά είδη, οδοντοτεχνίτες. Μηχανουργεία, επισκευές μηχανών
Εγκαταστάσεις τηλεπικοινωνιακών κέντρων
Επαγγέλματα τουριστικά, υπηρεσίες μεταφορών, περιπτώσεις λιανικού εμπορίου
Άλλοι ελεύθεροι επαγγελματίες
Επιπλέον, ορισμένες κατηγορίες επαγγελμάτων πέρα από την Άδεια Λειτουργίας που προαναφέρθηκε στο 5ο βήμα, υποχρεούνται στην έκδοση Ειδικής Άδειας Λειτουργίας. Παραδείγματα τέτοιων κατηγοριών είναι:
Με αντικείμενο σχετικό με τρόφιμα, ποτά, φάρμακα, χημικά, λιπάσματα, ιατρική (μηχανήματα κ.λπ.), οπτικά
Με αντικείμενο σχετικό με τον άνθρωπο γενικότερα (κουρεία κ.λπ.), με όπλα, πυρομαχικά, εκρηκτικά, με τον τουρισμό.
Ορισμένες εμπορικές δραστηριότητες
Η πλειοψηφία των Αδειών Ασκήσεως Επαγγέλματος και των Ειδικών Αδειών Λειτουργίας εκδίδονται από τις αρμόδιες για την δραστηριότητα Δ/νσεις των κατά τόπους Νομαρχιών, όπως Δ/νσεις Βιομηχανίας, Υγιεινής, Μεταφορών κ.λπ, καθώς και από άλλες αρχές όπως Αστυνομία (όπλα), ΕΟT (τουρισμός), Δ/νση Εμπορίου Υπουργείου Ανάπτυξης κλπ. Οι ίδιες αρχές ενημερώνουν για την υποχρέωση ή μη της επιχείρησης για έκδοση ειδικής άδειας, καθώς και για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

BHMA 7o

ΔΗΛΩΣΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΕΠΙTΗΔΕΥΜΑTΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΗTΡΩΟΥ (ΑΦΜ) ΘΕΩΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣTΟΙΧΕΙΩΝ
Κάθε υποψήφια επιχείρηση υποχρεούται να υποβάλει στην αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (ΔΟΥ) Δήλωση Έναρξης Επιτηδεύματος. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την υποβολή: Του εντύπου Μ5 "Δήλωση υπό ίδρυση Επιχείρησης"
Της δήλωσης διακοπής των εργασιών ίδρυσης
Του εντύπου Μ2, Δήλωση έναρξης / μεταβολής εργασιών Φυσικού Προσώπου, αν πρόκειται για Φυσικά Πρόσωπα ή του εντύπου, Δήλωση έναρξης / μεταβολής εργασιών Μη Φυσικού Προσώπου, αν πρόκειται για Νομικά Πρόσωπα
Εκτός από τα παραπάνω έντυπα, η υποψήφια επιχείρηση υποχρεούται να υποβάλει επιπλέον ένα αριθμό δικαιολογητικών για τα οποία μπορεί να ενημερωθεί από τη ΔΟΥ  του τόπου όπου εδρεύει. Να σημειωθεί σε αυτό το σημείο, ότι κατά την έναρξη των εργασιών καταβάλλεται και ο φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου (1% του μετοχικού κεφαλαίου) καθώς και τέλη χαρτοσήμου, το ύψος των οποίων κυμαίνεται ανάλογα με την νομική μορφή της επιχείρησης και τον πληθυσμό του τόπου όπου ασκείται η δραστηριότητα.
Υποχρεωτικά εκδίδεται ΑΦΜ για κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που διενεργεί πράξεις φορολογικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα. Κατά κανόνα ΑΦΜ αποδίδεται ήδη στις υπό ίδρυση επιχειρήσεις από τα Γραφεία Μητρώου των κατά τόπους ΔΟΥ. Ο ίδιος ΑΦΜ ισχύει και μετά την Δήλωση έναρξης εργασιών και δεν αλλάζει ανεξάρτητα από μεταβολές στην νομική μορφή, στον ιδρυτή, στην επωνυμία κ.λπ. Μόνη εξαίρεση αποτελεί η μετατροπή από εταιρική μορφή σε ατομική επιχείρηση και το αντίστροφο, οπότε εκδίδεται νέος ΑΦΜ. Η οικεία ΔΟΥ πληροφορεί για τις λεπτομέρειες και για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Οι επιχειρήσεις και επαγγελματίες υποχρεούνται να χρησιμοποιούν ορισμένα θεωρημένα Βιβλία και Στοιχεία, που ορίζονται από τον Κώδικα Φορολογικών Βιβλίων και Στοιχείων, ανάλογα με την νομική μορφή, το είδος της δραστηριότητας, την κατηγορία τήρησης Βιβλίων κ.λπ. Η θεώρηση γίνεται από την ΔΟΥ της έδρας της επιχείρησης, εκτός των Α.Ε. που υπάγονται σε ΔΟΥ ΦΑΒΕ και ΦΑΕΕ. Η οικεία ΔΟΥ ενημερώνει για την κατηγορία Βιβλίων, για τα είδη Βιβλίων και Στοιχείων που πρέπει να τηρούνται θεωρημένα και για τον χρόνο και τα δικαιολογητικά της θεώρησης.

BHMA 8o

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ
Ο εργοδότης υποχρεούται να καταθέσει Δήλωση και Κάρτα Πρόσληψης, για κάθε εργαζόμενο που προσλαμβάνει, στο κατάστημα του Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού δυναμικού (ΟΑΕΔ) του τόπου όπου εδρεύει η επιχείρηση.
Στην συνέχεια ο εργοδότης υποβάλλει Κατάσταση Προσωπικού και ωρών εργασίας στα κατά τόπους γραφεία της Επιθεώρησης Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Στην περίπτωση που ο εργαζόμενος είναι υπήκοος χώρας-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) συνυποβάλλεται και το έντυπο, Δήλωση Εργοδότη για πρόσληψη κοινοτικού εργαζόμενου. Στην περίπτωση που ο εργαζόμενος είναι υπήκοος τρίτης χώρας απαιτούνται κατά περίπτωση και άλλα δικαιολογητικά. Η πληροφόρηση στην περίπτωση αυτή είναι αρμοδιότητα του ΟΑΕΔ και της Δ/νσης Εργασίας των κατά τόπους Νομαρχιών.
Tέλος ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να παρουσιαστεί (ως εργοδότης) και να δηλώσει τους εργαζόμενους στον ασφαλιστικό τους φορέα, που κατά κανόνα είναι το κατά τόπους Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ).

BHMA 9o

Ανάλογα με τις ανάγκες και τις ιδιαίτερες δραστηριότητες μιας επιχείρησης ή επαγγελματικής δραστηριότητας, μπορεί να απαιτούνται και άλλες κατά περίπτωση, ενέργειες κατά τη διαδικασία της ίδρυσής της. Για παράδειγμα
Μια επιχείρηση μπορεί να ζητήσει κατοχύρωση Εμπορικού Σήματος. (Ν. 2239/94). Αρμόδιο το Υπ. Αν. Δ/νση Εμπορίου
Για την παραγωγή και Εμπορία ορισμένων προϊόντων είναι απαραίτητο το σήμα καταλληλότητας CΕ. Αρμόδιοι φορείς υπάρχουν πολλοί κατά περίπτωση, μεταξύ των οποίων η Δ/νση Πολιτικής Ποιότητας της Γεν. Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης.
Η κατοχύρωση ευρεσιτεχνίας ή βιομηχανικού σχεδιασμού ή πνευματικής ιδιοκτησίας επίσης μπορεί να είναι επιθυμητή. Αρμόδιοι φορείς είναι ο ΟΒΙ και ο ΟΠΙ
Από την διαδικασία έκδοσης Άδειας Εγκατάστασης και Λειτουργίας προκύπτει η υποχρέωση έκδοσης διαφόρων άλλων κατά περίπτωση αδειών, όπως Οικοδομική (Πολεοδομία), Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Νομαρχία), Μηχανολογική Μελέτη κ.λπ.
Σημαντικές διαφοροποιήσεις και απαιτήσεις, προκειμένου να ιδρυθεί επιχείρηση, υπάρχουν στις περιπτώσεις επιχειρηματικής-επαγγελματικής δραστηριοποίησης στην Ελλάδα αλλοδαπών, φυσικών ή νομικών προσώπων. Διαφοροποιήσεις υπάρχουν και μεταξύ υπηκόων χωρών-μελών της ΕΕ και τρίτων χωρών. Οι σημαντικότερες διαφοροποιήσεις εντοπίζονται σε θέματα νομιμοποίησης των προσώπων και των εταιριών στη χώρα και σε θέματα οικονομικά-φορολογικά. Σε κάθε τέτοια περίπτωση θα πρέπει να ζητηθεί πρόσθετη ενημέρωση από τους αρμόδιους φορείς. (Υπουργείο Οικονομικών: Δ/νσεις Μητρώου, Κώδικα Βιβλίων-Στοιχείων, ΦΠΑ, Tελωνειακών κ.λπ).